Çift İlişkilerinde Sessiz Savaş: İletişimsizlik Dr. Hakan BAYRI / Psikolojik Danışman

Birçok çift sorun yaşadığında kavga etmektense sessizliği tercih eder. Sessizlik, dışarıdan bakıldığında “sorun yokmuş” gibi görünebilir. Oysa aslında bu durum, ilişkinin en yıpratıcı hali olan “sessiz savaş”tır.

Psikoloji alanında yapılan çalışmalar, sessizliğin çatışmayı çözmek yerine eşler arasındaki bağı zayıflattığını gösteriyor. Çünkü sessizlik, tarafların gerçek ihtiyaçlarını ve duygularını görünmez hale getirir. Zamanla her iki taraf da “anlaşılmadım, yalnız bırakıldım” duygusuna kapılabilir.

Sessizliğin Arkasında Ne Var?

Araştırmalara göre, çiftlerin en sık düştüğü kalıplardan biri “talep etme – geri çekilme” döngüsüdür.
    •    Bir eş yakınlık ihtiyacını çoğu zaman eleştiri ya da suçlama ile dile getirir.
    •    Diğer eş ise kendini korumak için geri çekilir.

Bu noktada kısırdöngü başlar: Suçlamalar arttıkça geri çekilme de artar, geri çekildikçe suçlamalar daha da şiddetlenir. Sonuç olarak, taraflar giderek yalnızlaşır.

Bağlanma Perspektifi: Sessizliğin Görünmeyen Mesajı

John Bowlby’nin bağlanma kuramına göre güvenli bağ tehdit edildiğinde insanlar önce öfke ile tepki verir (bir tür protesto), ardından umutsuzluk ve yalnızlık duyguları ortaya çıkar. Yanıt alınmadığında bu süreç, ilişkide mesafe ve kopma eğilimi yaratır.

Sessizlik, bu süreci hızlandırır. Çünkü görünüşte “sorun çıkarmama” gibi dursa da, aslında eşlerin bağlanma ihtiyaçlarını gizler.

Çözüm: Duygu Odaklı Çift Terapisi

Carl Rogers’ın hümanistik yaklaşımı, Bowlby’nin bağlanma kuramı, Minuchin’in yapısal aile terapisi ve Perls’ün gestalt bakış açısından beslenen Duygu Odaklı Terapi (EFT), bu kısırdöngüyü anlamada güçlü bir yol sunar.

EFT, partnerleri birbirini suçlamak yerine “sorunu biz değil, aramızdaki döngü” olarak görmeye teşvik eder. Terapi sürecinde:
    •    Öfke, incinmişlik ya da korku gibi duygular tanınır ve işlenir.
    •    Daha yapıcı duygular yerleştirilir.
    •    Eşler, ihtiyaçlarını açıkça ifade etmeyi ve birbirini duymayı yeniden öğrenir.

Böylece sessizlik yerini güvenli bağa, yakınlığa ve karşılıklı anlayışa bırakır.

Sonuç

Sessizlik sorunları çözmez. Asıl çözüm, konuşmak, dinlemek ve duyguları paylaşmaktır. Bazen zor olsa da, bu adım ilişkide yeniden canlanmanın başlangıcı olabilir.

⸻

 Kaynakça 
    •    Bayrı, H. (2020). Duygu Odaklı Terapi.
    •    Greenberg, L. S., & Johnson, S. M. (2012). Emotionally Focused Therapy for Couples.
    •    Johnson, S. M. (2015). Emotionally Focused Couple Therapy.
    •    Zwack, J., & Greenberg, L. S. (2020). Where are the emotions?
    •    Greenberg, L. S., Warwar, S., & Malcolm, W. (2010). Emotion-Focused Couples Therapy and the Facilitation of Forgiveness.